Folate (vitamin B9) là dưỡng chất thiết yếu đối với mọi người, nhưng đặc biệt quan trọng với phụ nữ chuẩn bị mang thai và đang mang thai. Bổ sung đủ folate giúp hỗ trợ quá trình phân chia tế bào, hình thành nhau thai và giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh ở thai nhi.
Vậy phụ nữ mang thai cần bao nhiêu folate mỗi ngày? Có nên chỉ ăn thực phẩm giàu folate hay cần bổ sung axit folic? Hãy cùng tìm hiểu trong bài viết dưới đây.
Folate có vai trò gì trong thai kỳ?
Trong những tuần đầu của thai kỳ, các tế bào của thai nhi phát triển với tốc độ rất nhanh. Folate tham gia vào quá trình tạo DNA, RNA và hình thành các tế bào mới, vì vậy nhu cầu vitamin B9 tăng đáng kể trong giai đoạn này.
Đối với thai nhi, folate giúp:
- Hỗ trợ sự phát triển của não và tủy sống.
- Giảm nguy cơ dị tật ống thần kinh như nứt đốt sống (spina bifida) và vô sọ (anencephaly).
- Hỗ trợ quá trình hình thành nhau thai.
- Góp phần vào sự phát triển bình thường của các cơ quan.
Đối với mẹ bầu, folate giúp:
- Hỗ trợ tạo hồng cầu.
- Giảm nguy cơ thiếu máu hồng cầu khổng lồ.
- Tham gia quá trình phân chia tế bào và phát triển mô trong thai kỳ.
Phụ nữ mang thai cần bao nhiêu folate mỗi ngày?
Theo khuyến nghị của Viện Y học Hoa Kỳ (National Academies), nhu cầu folate được tính bằng Dietary Folate Equivalents (DFE) để phản ánh sự khác biệt về khả năng hấp thu giữa folate tự nhiên trong thực phẩm và axit folic từ thực phẩm bổ sung hoặc thực phẩm tăng cường.
Phụ nữ trưởng thành
400 mcg DFE/ngày
Phụ nữ đang chuẩn bị mang thai
400 mcg axit folic mỗi ngày từ thực phẩm bổ sung hoặc thực phẩm tăng cường, bắt đầu ít nhất 1 tháng trước khi mang thai, đồng thời duy trì chế độ ăn giàu folate.
Phụ nữ mang thai
600 mcg DFE/ngày
Phụ nữ cho con bú
500 mcg DFE/ngày
Tại sao cần bổ sung folate trước khi mang thai?
Ống thần kinh của thai nhi bắt đầu hình thành và khép kín trong khoảng tuần thứ 3-4 sau khi thụ thai, khi nhiều phụ nữ vẫn chưa nhận ra mình đã mang thai.
Nếu cơ thể thiếu folate trong giai đoạn này, nguy cơ dị tật ống thần kinh sẽ tăng lên. Vì vậy, các tổ chức y tế trên thế giới đều khuyến nghị phụ nữ có khả năng mang thai nên bổ sung axit folic hằng ngày ngay từ trước khi có thai.
Chỉ ăn thực phẩm giàu folate có đủ không?
Một chế độ ăn cân bằng với nhiều rau xanh, đậu, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt sẽ cung cấp lượng folate đáng kể. Tuy nhiên, do nhu cầu trong thai kỳ tăng cao và folate tự nhiên dễ bị hao hụt trong quá trình chế biến, việc chỉ dựa vào thực phẩm có thể không đủ để đạt mức khuyến nghị ở nhiều phụ nữ.
Vì lý do này, hầu hết các hướng dẫn sản khoa đều khuyến nghị phụ nữ chuẩn bị mang thai và mang thai bổ sung 400-800 mcg axit folic/ngày, tùy theo tình trạng sức khỏe và chỉ định của bác sĩ.
Folate và axit folic có giống nhau không?
Folate là dạng vitamin B9 có tự nhiên trong thực phẩm, còn axit folic (folic acid) là dạng tổng hợp được sử dụng trong thực phẩm bổ sung và thực phẩm tăng cường.
Axit folic có sinh khả dụng cao hơn folate tự nhiên khi được dùng đúng cách. Vì vậy, nhu cầu dinh dưỡng được biểu thị bằng DFE để quy đổi giữa hai dạng này.
Ví dụ:
400 mcg folate từ thực phẩm tương đương khoảng 400 mcg DFE.
400 mcg axit folic dùng khi bụng đói cung cấp lượng folate sinh học cao hơn, tương đương khoảng 680 mcg DFE.
Có nên bổ sung quá nhiều folate?
Mặc dù folate từ thực phẩm được xem là an toàn, nhưng không nên tự ý dùng liều cao axit folic trong thời gian dài nếu không có chỉ định của bác sĩ.
Mức dung nạp tối đa (UL) đối với axit folic từ thực phẩm bổ sung và thực phẩm tăng cường là:
1.000 mcg/ngày đối với người trưởng thành.
Việc bổ sung quá nhiều axit folic có thể che lấp tình trạng thiếu vitamin B12, khiến việc chẩn đoán và điều trị bị chậm trễ. Vì vậy, hãy sử dụng đúng liều theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
Các câu hỏi thường gặp
1. Mang thai rồi mới uống axit folic có muộn không?
Không. Nếu bạn chưa bổ sung trước khi mang thai, hãy bắt đầu càng sớm càng tốt sau khi biết mình có thai và trao đổi với bác sĩ trong lần khám thai đầu tiên.
2. Có nên uống axit folic cùng bữa ăn?
Axit folic được hấp thu tốt và có thể uống trước hoặc sau bữa ăn. Tuy nhiên, nếu bạn cảm thấy khó chịu ở dạ dày khi uống lúc đói, hãy dùng cùng bữa ăn hoặc ngay sau ăn để dễ chịu hơn.
Điều quan trọng nhất là uống đều đặn mỗi ngày theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia y tế.
3. Có cần bổ sung folate nếu ăn rất nhiều rau xanh?
Rau xanh là nguồn folate tuyệt vời, nhưng nhiều phụ nữ vẫn khó đạt đủ nhu cầu chỉ thông qua thực phẩm. Do đó, hầu hết hướng dẫn vẫn khuyến nghị bổ sung axit folic trước và trong giai đoạn đầu thai kỳ.
